hantavirus map 2024 — နောက်ဆုံးရ ကူးစက်မှု အခြေအနေနှင့် သိကောင်းစရာများ

မကြာသေးမီက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ကျန်းမာရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာသူများကြားတွင် hantavirus map သည် အထူးစိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Hantavirus (ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်) သည် ကြွက်များမှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော အန္တရာယ်ရှိသည့် ဗိုင်းရပ်စ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့အပြားတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ယခုဆောင်းပါးတွင် အဆိုပါ hantavirus map မှတဆင့် ပြသထားသော ကူးစက်မှုအခြေအနေများ၊ ရောဂါလက္ခဏာများ၊ နှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းများကို အသေးစိတ် တင်ပြပေးသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။

၁။ Hantavirus ဆိုတာ ဘာလဲ?

Hantavirus သည် ကြွက်နှင့် အခြားကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါများ (rodents) ၏ ဆီး၊ မစင်၊ သို့မဟုတ် တံတွေးတို့မှတဆင့် လူသားများထံသို့ ကူးစက်နိုင်သော ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အဆိုပါ ကြွက်များ၏ မစင်များ ခြောက်သွေ့သွားပြီး လေထဲသို့ လွင့်ပျံလာသည့်အခါ၊ ထိုလေကို ရှူရှိုက်မိခြင်းဖြင့် လူကို ကူးစက်စေပါသည်။ ရောဂါကူးစက်ခံရပါက Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS) ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

၂။ hantavirus map ကို အသုံးပြု၍ ကူးစက်မှုများကို ခြေရာခံခြင်း

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့် အမေရိကန်ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစင်တာ (CDC) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများကို ခြေရာခံရန်အတွက် hantavirus map များကို အသုံးပြုကြသည်။ ဤမြေပုံများသည် မည်သည့်ဒေသများတွင် ရောဂါအဖြစ်များနေသည်ကို ပြသပေးပြီး၊ ပြည်သူလူထုအား သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ရာတွင် များစွာအထောက်အကူပြုပါသည်။

အဖြစ်များသော ဒေသများ

• မြောက်အမေရိကတိုက်: အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်တောင်ပိုင်း ပြည်နယ်များတွင် Deer Mouse များမှတဆင့် ကူးစက်မှု အများဆုံးတွေ့ရသည်။
• တောင်အမေရိကတိုက်: အာဂျင်တီးနား၊ ချီလီ နှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံတို့တွင်လည်း ကူးစက်မှုဖြစ်စဉ်များ မကြာခဏ ပေါ်ပေါက်လေ့ရှိသည်။
• ဥရောပနှင့် အာရှ: ဤဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော Hantavirus အမျိုးအစားများသည် အမေရိကတိုက်နှင့် မတူဘဲ ကျောက်ကပ်နှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်။

၃။ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ကူးစက်နိုင်သည့် နည်းလမ်းများ

Hantavirus ကူးစက်ခံရပါက ရောဂါလက္ခဏာများသည် ရက်သတ္တပတ် ၁ ပတ်မှ ၈ ပတ်အတွင်း စတင်ပြသလေ့ရှိသည်။ ကနဦးလက္ခဏာများမှာ တုပ်ကွေးရောဂါနှင့် ဆင်တူသဖြင့် သတိပြုရန် ခက်ခဲတတ်ပါသည်။

• ကနဦးလက္ခဏာများ: ဖျားနာခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကြွက်သားများ နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း (အထူးသဖြင့် ပေါင်၊ ခါးနှင့် ပခုံးများ)၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း။
• နောက်ပိုင်းလက္ခဏာများ: ရောဂါပိုမိုဆိုးရွားလာပါက ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူကြပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အဆုတ်အတွင်း အရည်များစုပုံလာကာ အသက်အန္တရာယ်ရှိသည်အထိ ပြင်းထန်နိုင်ပါသည်။

၄။ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး နည်းလမ်းများ (Hantavirus Prevention)

လက်ရှိအချိန်အထိ Hantavirus အတွက် တိကျသော ကာကွယ်ဆေး သို့မဟုတ် ကုသဆေး မရှိသေးပါ။ ထို့ကြောင့် ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းသည်သာ အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်ပါသည်။ hantavirus map အရ အန္တရာယ်ရှိသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သူများအနေဖြင့် အောက်ပါအချက်များကို အထူးဂရုပြုသင့်ပါသည် -

1. ကြွက်များကို နှိမ်နင်းပါ: နေအိမ်အတွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကြွက်များ မခိုအောင်းနိုင်ရန် ရှင်းလင်းပါ။ အစားအစာများကို လုံခြုံစွာ သိမ်းဆည်းပါ။
2. သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရာတွင် ဂရုစိုက်ပါ: ကြွက်ချေး သို့မဟုတ် ကြွက်သိုက်များကို တွေ့ရှိပါက တံမြက်စည်းလှည်းခြင်း သို့မဟုတ် ဖုန်စုပ်စက်အသုံးပြုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ယင်းသို့ပြုလုပ်ခြင်းက ဗိုင်းရပ်စ်များကို လေထဲသို့ လွင့်ပျံစေပါသည်။ အစားထိုးအနေဖြင့် ပိုးသတ်ဆေးရည် (Bleach solution) ဖျန်းပြီးမှ စိုစွတ်သော အဝတ်ဖြင့် သုတ်သင်ပါ။
3. အကာအကွယ်ဝတ်ဆင်ပါ: သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရာတွင် နှာခေါင်းစည်း (Mask) နှင့် လက်အိတ်များကို မဖြစ်မနေ ဝတ်ဆင်ပါ။